استانداردهای ملی قابلیت اطمینان
سازمان ملی استاندارد
سازمان ملی استاندارد ايران به موجب بند يک مادۀ3 قانون اصلاح قوانين و مقررات مصوب بهمن ماه 1371 تنها مرجع رسمي کشور است که وظيفه تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي (رسمي) ايران را به عهده دارد.
تدوين استاندارد در حوزههاي مختلف در کميسيونهاي فني مرکب از کارشناسان سازمان، صاحب نظران مراکز و مؤسسات علمي، پژوهشي، توليدي و اقتصادي آگاه و مرتبط انجام ميشود.کوششي همگام با مصالح ملي و با توجه به شرايط توليدي، فناوري و تجاري است که از مشارکت آگاهانه و منصفانۀ صاحبان حق و نفع، شامل توليدکنندگان، مصرفکنندگان، صادرکنندگان و واردکنندگان، مراکز علمي و تخصصي، نهادها، سازمانهاي دولتي و غيردولتي حاصل ميشود. پيشنويس استانداردهاي ملي ايران براي نظرخواهي به مراجع ذينفع و اعضاي کميسيونهاي فني مربوط ارسال ميشود. پس از دريافت نظرها و پيشنهادها در کميتۀ ملي مرتبط با آن رشته طرح و در صورت تصويب به عنوان استاندارد ملي)رسمي) ايران چاپ و منتشر ميشود.
پيش نويس استانداردهايي که مؤسسات و سازمانهاي علاقهمند و ذيصلاح نيز با رعايت ضوابط تعيين شده تهيه ميکنند درکميتۀ ملي طرح و بررسي و درصورت تصويب، به عنوان استاندارد ملي ايران چاپ و منتشر ميشود. بدين ترتيب، استانداردهايي ملي تلقي ميشود که بر اساس مفاد نوشته شده در استاندارد ملي ايران شمارۀ 5 تدوين و در کميتۀ ملي استاندارد مربوط که مؤسسه استاندارد تشکيل ميدهد به تصويب رسيده باشد.
سازمان ملی استاندارد ايران از اعضاي اصلي سازمان بين المللي استاندارد (ISO)، کميسيون بينالمللي الکتروتکنيک (IEC) و سازمان بينالمللي اندازه شناسي قانوني (OIML) است. در تدوين استانداردهاي ملي ايران ضمن توجه به شرايط کلي و نيازمنديهاي خاص کشور، از آخرين پيشرفتهاي علمي، فني و صنعتي جهان و استانداردهاي بينالمللي بهرهگيري ميشود.
کمیته فنی متناظر 56-قابلیت اعتماد
کمیتههای فنی متناظر بر اساس کمیتههای فنی ISO یاIEC و از گروههای فراگیر ذیربط و ذینفع کشور تشکیل یافته و تحت نظارت دفتر مطالعات تطبیقی و مشارکت در تدوین استانداردهای بین المللی مستقر در سازمان ملی استاندارد فعالیت میکنند.
کمیته فنی متناظر 56 بر اساس کمیته فنی 56 IEC در سال 1389 با حضور اعضای مشارکت کننده در سازمان ملی استاندارد تشکیل شد. در این جلسه آقای دکتر وحید ابراهیمی پور به عنوان رئیس، آقای دکتر عباس سقایی به عنوان نائب رئیس و آقای مهندس مهدی ذره به عنوان دبیر انتخاب شدند. همچنین شرکت مهندسی قابلیت اعتماد توازن دبیرخانه این کمیته فنی متناظر شد.
در حال حاضر رئیس کمیته فنی متناظر دکتر افشین خواجه فرد و دبیر آن دکتر جلال راعی می باشد. دفتر دبیرخانه واقع در خیابان سپهبد قرنی-پلاک 113 است. این کمیته در دو سال گذشته با مشارکت فعال خود در تدوین استانداردهای بین المللی توانسته است، وضعیت ایران از عضو ناظر (O Member) به عضو مشارکت کننده (P Member) ارتقا دهد. همچنین دکتر جلال راعی، دبیر این کمیته به عنوان کارشناس خبره به IEC/TC56 معرفی شده است.
این کمیته فنی بیش از 50 عنوان استانداردهای قابلیت اعتماد تدوین کرده است که در بخش فهرست استانداردهای ملی http://standard.isiri.gov.ir/ سایت سازمان ملی استاندارد و همچنین در این سایت قابل دسترسی به صورت رایگان خواهد بود.
استانداردهای قابلیت اعتماد و استانداردهای پشتیبان
- استانداردهای اصلی
- مدیریت قابلیت اعتماد
- واژگان
- استانداردهای فرآیند
- قابلیت اطمینان و آمادگی
- قابلیت نگهداری و پشتیبانی
- ارزیابی ریسک
- قابلیت اعتماد سیستم
- استانداردهای پشتیبانی
- قابلیت اطمینان و آمادگی
- قابلیت اطمینان و آمادگی – تکنیک های تجزیه و تحلیل
- قابلیت اطمینان و آمادگی – برآورد و ارزیابی دادهها
- قابلیت اطمینان و آمادگی – آزمون و غربالگری قابلیت اطمینان
- قابلیت اطمینان و آمادگی – افزایش قابلیت اطمینان
- قابلیت نگهداری و پشتیبانی
- قابلیت نگهداری و پشتیبانی – قابلیت نگهداری
- قابلیت نگهداری و پشتیبانی – قابلیت پشتیبانی
- ارزیابی ریسک
- ارزیابی ریسک – پشتیبانی از ارزیابی ریسک
- قابلیت اطمینان سیستم
- قابلیت اطمینان سیستم – مهندسی سیستم
- قابلیت اطمینان سیستم – جنبههای انسانی
- قابلیت اطمینان سیستم – نرمافزار
- قابلیت اطمینان و آمادگی
- استانداردهای مرتبط
- استانداردهای IEC مرتبط با قابلیت اطمینان
- استانداردهای ISO مرتبط با قابلیت اطمینان
1. استانداردهای اصلی
1.1. مدیریت
سیستم های مدیریت قابلیت اعتماد-قسمت اول: سیستم های مدیریت قابلیت اعتماد ISIRI-IEC 60300-1:1387
اين استاندارد يك راهنماي كلي براي ايجاد يك سيستم مديريت «قابليت اعتماد» براي برآورده ساختن اغلب نيازهاي سازمان يا پروژه است، ساختار استانداردهاي قابليت اعتمادي كه به آنها ارجاع شده به صورت «جعبه ابزار» مي باشد. اين استانداردها تجويز نشدهاند بلكه سازگار سازي اجراي موثر رشته هاي «قابليت اعتماد» را در مديريت، ميسر ميسازند. استاندارد ISIRI-IEC 60300-1 مديريت رده بالاي «قابليت اعتماد» است. اين استاندارد با در نظر گرفتن تنگناها و محدوديت هاي فناوري، نوآوري و انعطاف را در مديريت و طراحي براي بهينه سازي محصول, تشويق و ترويج ميكند. ساختار اين استاندارد با استانداردهاي ايران – ايزو 9001 و 9004 سيستمهاي مديريت كيفيت هم راستا شده است تا ادغام فعاليتهاي «قابليت اعتماد» را در كل سيستم مديريت، ميسر سازد. زیرا توصيههاي خاص «قابليت اعتماد» به فرايندهاي مربوط در سيستم مديريت كيفيت، ضروري است. فعاليتهاي «قابليت اعتماد»، فرآيندهاي سيستم مديريت كيفيت را براي به دست آوردن سطح مطلوبي از قابليت اطمينان، نگهداري و پشتيباني نگهداري، تكميل ميكند.
آخرین نسخه این استاندارد با عنوان مدیریت قابلیت اعتماد-قسمت اول: راهنمایی برای مدیریت و کاربرد (IEC60300-1:2014)که تاکنون تدوین نشده است.
1. استانداردهای اصلی
1.1. مدیریت
سیستم های مدیریت قابلیت اعتماد-قسمت اول: سیستم های مدیریت قابلیت اعتماد ISIRI-IEC 60300-1:1387
اين استاندارد يك راهنماي كلي براي ايجاد يك سيستم مديريت «قابليت اعتماد» براي برآورده ساختن اغلب نيازهاي سازمان يا پروژه است، ساختار استانداردهاي قابليت اعتمادي كه به آنها ارجاع شده به صورت «جعبه ابزار» مي باشد. اين استانداردها تجويز نشدهاند بلكه سازگار سازي اجراي موثر رشته هاي «قابليت اعتماد» را در مديريت، ميسر ميسازند. استاندارد ISIRI-IEC 60300-1 مديريت رده بالاي «قابليت اعتماد» است. اين استاندارد با در نظر گرفتن تنگناها و محدوديت هاي فناوري، نوآوري و انعطاف را در مديريت و طراحي براي بهينه سازي محصول, تشويق و ترويج ميكند. ساختار اين استاندارد با استانداردهاي ايران – ايزو 9001 و 9004 سيستمهاي مديريت كيفيت هم راستا شده است تا ادغام فعاليتهاي «قابليت اعتماد» را در كل سيستم مديريت، ميسر سازد. زیرا توصيههاي خاص «قابليت اعتماد» به فرايندهاي مربوط در سيستم مديريت كيفيت، ضروري است. فعاليتهاي «قابليت اعتماد»، فرآيندهاي سيستم مديريت كيفيت را براي به دست آوردن سطح مطلوبي از قابليت اطمينان، نگهداري و پشتيباني نگهداري، تكميل ميكند.
آخرین نسخه این استاندارد با عنوان مدیریت قابلیت اعتماد-قسمت اول: راهنمایی برای مدیریت و کاربرد (IEC60300-1:2014)که تاکنون تدوین نشده است.